Tai biến mạch máu não là một tình trạng bệnh lý rất nguy hiểm và khả năng dẫn đến tử vong là rất cao. Những bệnh nhân khi bị tai biến thì thường có một số biểu hiện ở giai đoạn khởi phát giúp có thể nhận biết được bệnh, từ đó có thể kịp thời xử trí tai biến mạch máu não và có phương pháp điều trị tai biến mạch máu não hiệu quả, giảm nguy cơ tử vong.
1. Tai biến mạch máu não
Tai biến mạch máu não hay đột quỵ não là bệnh lý bị gây ra bởi tình trạng không thể cung cấp máu cũng như oxy đến não khiến cho não bị mất chức năng một cách đột ngột mang tính chất cấp tính. Bệnh lý diễn ra trong vòng 24 giờ đồng hồ và tai biến mạch máu não nặng có khả năng dẫn đến tử vong trong thời gian này. Theo một số nghiên cứu thì đây là bệnh lý gây tử vong nhiều thứ 2 trên thế giới và Việt Nam, chỉ đứng sau bệnh lý tim mạch. Bệnh được chia làm 2 thể lâm sàng như sau:
- Đột quỵ nhồi máu não: Đây là tình trạng tắc nghẽn động mạch mang máu cho não. Một số loại đột quỵ nhồi máu não đó là huyết khối, nhồi máu ổ khuyết, tắc mạch máu não...
- Đột quỵ chảy máu não: Đây là tình trạng tai biến mạch máu não do hiện tượng vỡ mạch máu não gây ra. Một số loại đột quỵ chảy máu não là chảy máu bên trong nhu mô não, chảy máu não và tràn máu ra não thất, chảy máu não thất nguyên phát, chảy máu dưới màng nhện, chảy máu não sau khi nhồi máu não xảy ra.
2. thể lâm sàng của bệnh tai biến mạch máu não
Nguyên nhân gây ra tai biến mạch máu não đó là:
- Cao huyết áp
- Hàm lượng mỡ máu cao
- Mắc bệnh đái tháo đường
- Hút thuốc lá
- Vỡ túi phình của động mạch não
- Dị dạng một số động mạch hoặc tĩnh mạch
- Xảy ra hiện tượng rối loạn đông máu, rối loạn cầm máu trong cơ thể.
- Chảy máu bên trong ổ nhồi máu não gây ra tai biến mạch máu não.
- Chảy máu não không rõ nguyên nhân.
Những triệu chứng của bệnh tai biến mạch máu não xuất hiện ngẫu nhiên, mang tính đột ngột, có thể ban đầu triệu chứng rất nhẹ nhưng sau đó bệnh sẽ tiến triển nặng hơn nên cần chú ý những triệu chứng này để có thể xử trí tai biến mạch máu não kịp thời:
- Liệt vận động, rối loạn cảm giác nửa người như liệt chi trên, chi dưới, tê bì chi...
- Rối loạn về ngôn ngữ như nói khó, không tìm được từ ngữ để diễn đạt lời nói, không hiểu người khác nói...
- Thị lực giảm, có thể mù 1 mắt.
- Đau đầu dữ dội, đột ngột, buồn nôn, nôn, chóng mặt.
- Đi đứng loạng choạng, không thể phối hợp các động tác với nhau.
- Một số dấu hiệu rối loạn ý thức như lú lẫn, hôn mê, ngủ sâu...
- Dây thần kinh VII bị liệt nên có dấu hiệu méo miệng
Méo miệng do liệt dây thần kinh số VII
- Dây thần kinh III, VI, VII có thể bị thương tổn dẫn đến dấu lác mắt hay sụp mi
- Rối loạn chức năng của cơ vòng khiến bệnh nhân tiểu không tự chủ, bí tiểu
- Hội chứng màng não
- Kích động, trầm cảm
- Huyết áp tăng trên 180/110mmHg, mạch đập nhanh.
- Khi có dấu hiệu chảy máu nào thì tình trạng rối loạn hô hấp có thể diễn ra.
Biến chứng nguy hiểm từ tai biến mạch máu não
- Liệt nửa người
- Rối loạn nhận thức
- Rối loạn ngôn ngữ
- Rối loạn thị giác
- Rối loạn cơ tròn
Các nguyên nhân chủ yếu gây tai biến mạch máu não
-
Thiếu máu não cục bộ
-
Xuất huyết não
-
Xuất huyết khoang dưới nhện
Các nguyên nhân khác
-
Hút thuốc lá quá nhiều là tác nhân hàng đầu gây tai biến mạch máu não. Khi hút thuốc là tăng quá trình xơ vữa động mạch, gây rối loạn mỡ máu và nguy cơ hình thành máu đông.
-
Các yếu tố khác như lạm dụng thuốc tránh thai, sử dụng rượu bia, chất kích thích và thói quen sinh hoạt không lành mạnh cũng là nguy cơ gây tai biến.
ĐỐI TƯỢNG CÓ NGUY CƠ MẮC TAI BIẾN MẠCH MÁU NÃO
Người cao tuổi (trên 50 tuổi) có nguy cơ mắc bệnh cao hơn người trẻ, tỉ lệ mắc bệnh ở nam cao hơn nữ.
Người cao huyết áp, khi huyết áp thay đổi đột ngột dễ dẫn đến tai biến.
Người mắc bệnh tim mạch và các bệnh liên quan đến hệ thống tuần hoàn, mỡ máu, nhồi máu cơ tim, bệnh mạch vành.
Người béo phì và đái tháo đường cũng dễ mắc các bệnh về tai biến.
Những người có tiền sử gia đình mắc bệnh đột quỵ, mỡ máu, ít vận động, sử dụng nhiều chất kích thích cũng nên chú ý.
Người tỉ mỉ, hay tính toán, nghĩ ngợi, dễ xúc cảm, những người luôn phải đối diện với các tác nhân tâm lý, hồi hộp, căngthẳng, hay bi quan.
CÁC DẤU HIỆU, TRIỆU CHỨNG CỦA TAI BIẾN MẠCH MÃU NÃO
Đau đầu một cách đột ngột.
Mất khả năng thăng bằng; đi đứng khó khăn.
Bất tỉnh hoặc hôn mê
Hoa mắt, chóng mặt.
Tầm nhìn bị tối hoặc mờ
Tê và yếu đi ở cánh tay, mặt hoặc chân ở một bên cơ thể
Gặp khó khăn trong việc nói và hiểu.
MỌI CHI TIẾT XIN VUI LÒNG LIÊN HỆ